Het is gelukt. Er zijn bezoekers op de website en de site heeft ze ook nog wat te bieden. Alleen hebben ze nog steeds weinig tijd en willen ze gericht waardevolle content vinden. Het is noodzaak ze dit zo helder mogelijk aan te bieden. Als dat heel goed lukt is er misschien ruimte de bezoeker te verleiden wat langer op de site te blijven. In de meest optimale uitvoering stuur je de bezoeker op een wijze die overeenstemt met de doelstellingen van de website. Hoe dat precies moet is per project en doelstellingen afhankelijk. In Kojaki's wet vijf worden slechts de noodzakelijke basisprincipes van helderheid uiteengezet.
De weerzinwekkende realiteit
De kans is groot dat de bezoeker niet via de homepage binnenkomt en een route aflegt die door de ontwerpers is bedacht en opgezet. Na een zoekopdracht via een zoekmachine belandt de bezoeker in gehaaste toestand ergens midden in de site.
Wet 5: breng ze niet in vertwijfeling
Hier wordt niet ingegaan op alle ins en outs van web usability. Een goede grondhouding waarin de gebruikerservaring centraal staat is de eerste stap naar een bruikbare website. Dit vereist inlevingsvermogen dat soms pas na gebruikerstesten ontstaat. Helaas is het niet zo dat de bezoeker rustig van a tot z de site in zich op neemt en grondig doorleest. De bezoeker scant naar zinvolle content. De bezoeker is eerder iemand die op een een snelweg rijdt en naar buiten kijkt dan een iemand die rustig op de bank een krant leest. Een goede website lijkt meer op een billboard dan een boek.
Trunk test
De kans is groot dat de bezoeker niet via de homepage binnenkomt en een pad aflegt dat door de ontwerpers is bedacht en opgezet. Na een zoekopdracht via een zoekmachine belandt de bezoeker in gehaaste toestand ergens midden in de site (mits aan wet 3: 'zorg dat ze je vinden' voldaan is). Krug (2000)* geeft in zijn boek aan op welke vragen een bezoeker eenvoudig een antwoord moet kunnen geven als hij ergens midden in de site is.
- Wat is dit voor een site?
- Op welke pagina ben ik?
- Wat zijn de belangrijkste onderdelen van deze site?
- Wat zijn mijn opties op dit niveau?
- Waar ben ik precies binnen het geheel?
- Hoe kan ik zoeken?
Het kunnen beantwoorden van de bovenstaande vragen impliceert de aanwezigheid van de volgende noodzakelijke elementen:
Website ID
Iedere pagina binnen een site moet een grafisch of tekstueel identificatie-element bevatten dat de bezoeker vertelt tot welke website de betreffende pagina behoort. Dat is meestal een logo en een korte tagline.
Paginanaam
Iedere pagina moet een unieke naam (en url) hebben plus een korte inleiding. De inleiding geeft een indruk van de content van die pagina.
Secties en subsecties
Iedere pagina moet navigatie bevatten naar pagina's die op hetzelfde niveau zitten (de zusters) en naar de hoofdonderdelen op een hoger gelegen niveau (moeder en tantes). Zo krijgen bezoekers een indruk van de overige informatie op de site.
Lokale navigatie
Pagina's die gerelateerd zijn aan de huidige pagina moeten eenvoudig te bereiken zijn. Dit geldt ook voor de hoofdonderdelen. Zij moeten directe links bevatten naar dochterpagina's.
Plaatsindicatie
Er zijn verschillende mogelijkheden om de bezoeker duidelijk te maken waar hij zich bevindt. Het is bijna altijd raadzaam een broodkruimelspoor in te voegen (bijvoorbeeld: home > visie > helderheid). Daarnaast is het goed om binnen de navigatie aan te geven welk onderdeel actief is. Dit kan door een onderscheidende kleur ten opzichte van de overige navigatielinks, het toevoegen van een icoontje of iets met de typografie te doen
Zoekfunctie
De bezoeker moet naast het klikken in de navigatie ook de mogelijkheid hebben om via een zoekfunctie te zoeken. Voor een zoekfunctie gelden weer vele richtlijnen die hier niet besproken worden. Waarom heeft Kojaki dan geen zoekfunctie? Omdat het voor kleine websites (zoals ook kojaki.nl is) een zoekfunctie niet nodig is. Nielsen** geeft een aardige vuistregel met betrekking tot wel of niet plaatsen van een zoekfunctie. Voor sites met minder dan 100 pagina's is een zoekfunctie meestal niet nodig. Websites met tussen de 100 en 1000 pagina's hebben voldoende aan een eenvoudige zoekfunctie en 1000+ pagina websites moeten echt investeren in een zo goed mogelijke zoekfunctie.
Boeken:
*Krug, S. (2000) Don’t Make Me Think: A Common Sense Approach to Web Usability. New Riders Publishing
**Jakob Nielsen, Hoa Loranger, Hoa Loranger (2006). Prioritizing Web Usability. Peachpit Press.
Gerelateerde Kojaki services: information design
